Written by Siwaporn Boonruang
สวัสดีค่ะ ยินดีต้อนรับเข้าสู่เพจ Russian with Jibby นะคะ สำหรับวันนี้เราจะมาพูดถึงการทักทายในภาษารัสเซียกันค่ะ
เริ่มต้นด้วยคำว่า «Здравствуй(те)!» [ซ-ดราสท-วุย-(ถิ่)] ค่ะ มันมีที่มาว่าทำไมคำทักทายถึงมีรูปแบบนี้ค่ะ ทฤษฎีแรกมาจากคำกริยา здравствовать [ซ-ดราสท-วะ-วัต] ค่ะ ซึ่งเกิดจากการผันคำกริยาดังกล่าวตามสรรพนาม บุคคลที่ 1 คือ Я [ยา] (ผม, ฉัน) ค่ะ เพราะภาษารัสเซียจะต้องผันกริยาให้เข้ากับประธาน กาลเวลา และเพศ รวมไปถึงรูปแบบมาลาบังคับ (Imperative mood) ค่ะ มาจากสำนวนการพูดที่ว่า «Я здравствую тебя» [ยา-ซ-ดราสท-วู-ยุ-ที-เบีย] ซึ่งมีความหมายว่า “ฉันขอให้เธอมีสุขภาพดีน่ะ” จะใช้สำหรับการทักทายซึ่งเป็นการอวยพรให้คู่สนทนามีสุขภาพแข็งแรงค่ะ จึงนำมาสู่กลุ่มคำคัพท์เหล่านี้ค่ะ เช่น здоровый [ซ-ดา-โร-วึย] (คำคุณศัพท์ที่แปลว่าสุขภาพดี แข็งแรง) дерево [เดีย-ริ-หว่ะ] (ต้นไม้) дрова [ดระ-วา] (ท่อนไม้) ค่ะ
ทีนี้งงเป็นไก่ตาแตกเพิ่มอีกไหมคะว่ามันดันไปเกี่ยวกับไม้ได้ยังไง มันมีที่มาอีกค่ะว่าภาษารัสเซียโบราณ (Old Russian Language / Древнерусский язык) คือคำว่า съдоровый [ซ-โด-โร-วึย] และภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า (Old Church Slavonic / Старославянский язык) คือคำว่า съдравъ [ซ-ดราฟ] ซึ่งสามารถย้อนเวลากลับไปถึงยุคภาษาโปรโตสลาวิก (Proto-Slavic/ Праславянский язык) ได้ค่ะว่าเดิมเรียกว่า “dorvo” ซึ่งแปลว่าต้นไม้ค่ะ นอกจากนี้ในภาษาอินเดียโบราณ (ซึ่งเราแปลตรงตัวจากภาษารัสเซียที่ใช้คำว่า Древнеиндийский язык / Ancient Indian Language เท่าที่ค้นข้อมูลก็คือภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตค่ะ) ก็ยังใช้คำว่า “daru” ซึ่งแปลว่าท่อนไม้หรือท่อนซุงค่ะ
ยิ่งค้นคว้ายิ่งเจอความสัมพันธ์ระหว่างภาษาค่ะ คำว่า “здоровый” [ซ-ดา โร-วึย] คือ การไม่ต้องทรมานจากโรคภัยไข้เจ็บ ไม่ขัดต่อการเจริญเติบโตทางร่างกาย (สำหรับมนุษย์) ภาษาที่ใกล้เคียงกันกัน เช่น ภาษาสโลวีเนีย ใช้คำว่า “zdrava” (здоровый) คำที่ต่อยอดจากคำดังกล่าว ได้แก่ здоровье [ซ-ดา-โร-เวีย] (คำนามแปลว่าสุขภาพ) выздороветь [วือ-ซ-ดะ-รา-เวียต] (คำกริยาแปลว่าอาการดีขึ้นหรือสุขภาพดีขึ้น) здороваться [ซ-ดา-โร-วัต-เซีย] (คำกริยาแปลว่าทักทาย) ค่ะ เพราะฉะนั้น “здоровый” [ซ-ดา โร-วึย] ถ้าจะแปลให้ตรงตัวก็แปลได้ว่า “คล้ายกับไม้” ค่ะ เป็นความหมายในเชิงที่เปรียบเทียบกับความสูงกับป้อมปราการค่ะ เพราะในอดีตป้อมปราการก็สร้างมาจากไม้ทั้งนั้นค่ะ
ส่วนอีกทฤษฎีนั้นมาจากการเปลี่ยนแปลงทางสัทศาสตร์ (Phonetics) ที่เกิดจากการทอนเสียงตัวสะกดที่ไม่ได้เน้นเสียง у [อู] нет < нету และทฤษฎีสุดท้ายคือรูปแบบมาลาบังคับ (Imperative mood) ที่ว่า «Здравствуй(те)!» [ซ-ดราสท-วุย(ถิ่)] ก็คือ «Будь(те) здоров(ы)!» [บุ้ด(ถิ่)-ซ-ดา-โรฟ(วึย)] ซึ่งก็แปลว่า “ขอให้สุขภาพดี” ค่ะ
เป็นไงกันบ้างคะสำหรับการทักทายในภาษารัสเซีย แค่คำแรกเท่านั้น โพสต์นี้เราจะนำเสนอคำศัพท์ในทางเชิงนิรุกติศาสตร์ที่ว่าด้วยการกำเนิดและพัฒนาคำค่ะ เราจะมีโพสต์อื่นๆมานำเสนออีกค่ะ ไม่ใช่แค่เรื่องนี้เรื่องเดียวเท่านั้นค่ะ เพราะภาษาเป็นคลังสะท้อนความคิด สังคม และวัฒนธรรมค่ะ
До свидания! [ดัส-ซ-วิ-ดาน-เนีย] แล้วเจอกันค่